Wrzesień 1983 r.

Słońce

Wędrując po eklipityce Słońce po raz drugi w tym roku przekracza równik niebieski, tym razem w punkcie równonocy jesienej, wstępując 23 września w znak Wagi. Mamy wówczas początek jesieni astronomicznej, a dni stają się ciągle coraz krótsze. W Warszawie 1 września Słońce wschodzi o 5^h46^m, zachodzi o 19^h25^m, a 30 września wschodzi o 6^h34^m, zachodzi o 18^h18^h.

Dane dla obserwatorów Słońca (na 14^h czasu wsch.-europ.)

Data 1983	P	B0	L0	Data 1983	P	B0	L0
IX 1	+21.°08	+7.°20	264.°02	IX 17	+24.°40	+7.°17	52.°74
3	+21.57	+7.22	237.60	19	+24.72	+7.13	26.34
5	+22.04	+7.24	211.20	21	+25.00	+7.08	359.94
7	+22.50	+7.25	184.78	23	+25.25	+7.02	333.54
9	+22.92	+7.25	158.37	25	+25.48	+6.96	307.14
11	+23.34	+7.24	131.96	27	+25.68	+6.88	280.75
13	+23.72	+7.22	105.56	29	+25.86	+6.80	254.36
15	+24.08	+7.20	79.15	31	+26.00	+6.71	227.96

P — kąt odchylenia osi obrotu Słońca mierzony od północnego wierzchołka tarczy;
B₀, L₀ — heliograficzna szerokość i długość środka tarczy.
21^d14^h0^m — heliograficzna długość środka tarczy wynosi 0°.

Księżyc

Kolejność faz Księżyca jest we wrześniu następująca: nów 7^d5^h, pierwsza kwadra 14^d4^h, pełnia 22^d9^h, ostatnia kwadra 29^d22^h. W perygeum Księżyc znajdzie się 6 września, a w apogeum 18 września.

O zachodzie Słońca 12 września tarcza Księżyca zakryje Jowisza, zjawisko widoczne będzie w Europie.

Planety i planetoidy

Rankiem nad wschodnim horyzontem coraz piękniej i wyżej błyszczy Wenus zmieniając w ciągu miesiąca blask od -3.5 do -4.3 wielk. gwiazd. Rankiem także widoczny jest Mars jako czerwona gwiazda +2 wielkości, a pod koniec miesiąca nisko nad wschodnim horyzontem możemy próbować odnaleźć Merkurego jako gwiazdę około zerowej wielkości. Wieczorem nad zachodnim horyzontem widoczny jest jeszcze Jowisz zachodzący z dnia na dzień coraz wcześniej. Pozostałe planety przebywają na niebie zbyt blisko Słońca i są niewidoczne. Wieczorem też można poszukiwać planetoidy Pallas przebywającej na granicy gwiazdozbiorów Herkulesa i Wężownika (około 10 wielk. gwiazd.). Podajemy jej współrzędne równikowe dla kilku dat: wrzesień 2^d rekt. 18^h20.°0, dekl. +13°32'; 12^d rekt. 18^h21.°6, dekl. +11°33'; 22^d rekt. 18h25.°1 dekl. +9°38'; październik 2^d rekt. 18^h30.°3, dekl. + 7°50'.

Meteory

W pierwszej połowie sierpnia promieniują dwa roje meteorów: jota Akwarydy (maks. 6 sierpnia) i Perseidy (maks. 13 sierpnia). Akwarydy mają podwójny radiant w gwiazdozbiorze Wodnika: rekt. 22^h32^m, dekl. -15° i rekt. 22^h14^m, dekl. -6°. Rój nie jest obfity i możemy się spodziewać spadku zaledwie kilku meteorów w ciągu godziny. Natomiast Perseidy, których radiant leży w gwiazdozbiorze Perseusza i ma współrzędne: rekt. 3^h4^m, dekl. +58°, jest rojem znacznie bogatszym i możemy zaobserwować nawet kilkadziesiąt meteorów w ciągu godziny. Warunki obserwacji są w tym roku dobre.

∗            ∗
∗

1^d

O 21^h Merkury nieruchomy w rektascensji. O 21^h19^m obserwujemy, początek zakrycia 2 księżyca Jowisza przez tarczę planety.

4^d

Wieczorem księżyc 1 zbliża się do brzegu tarczy planety; o 21^h51^m nastąpi początek jego zakrycia przez tarczę planety.

5^d

Księżyc znajdzie się w złączeniu z dwiema planetami: o 4^h z Marsem (w odl. 3°), o 16^h z Wenus (w odl. 13°). Wieczorem księżyc 1 i jego cień przechodzą na tle tarczy Jowisza; koniec przejścia księżyca nastąpi o 21^h23^m.

7^d22^h

Złączenie Merkurego z Księżycem w odl. 10°.

8^d14^h

Neptun nieruchomy w rektascensji.

10^d39^h

Złączenie Saturna z Księżycem w odl. 1.°7. Wieczorem od 20^h42^m po tarczy Jowisza wędruje cień jego 2 księżyca.

11^d

O 21^h6^m księżyc 3 rozpocznie przejście na tle tarczy Jowisza.

12^d

Wieczorem nastąpi zakrycie Jowisza przez Księżyc. Zakrycie planety przez tarczę Księżyca widoczne będzie w Ameryce Północnej, na Grenlandii, na Północnym Atlantyku, w Północnej Afryce i w Europie. Szczegółowy przebieg zjawiska w Polsce opisany jest w Uranii 1–4/1983. W Warszawie 12 września Słońce zachodzi o 20^h0^m, a Księżyc o 22^h32^m. O 21^h10^m księżyc 1 Jowisza rozpocznie przejście na tle tarczy planety. O 23^h Uran znajdzie się w złączeniu z księżycem w odl. 1.°3.

14^d

O 10^h Wenus nieruchoma w rektascensji. O 16^h Neptun w złączeniu z księżycem w odl. 1.°7. O 21^h złączenie Wenus z Marsem w odl. 9°.

15^d18^h

Dolne złączenie Merkurego ze Słońcem.

23^d16^h42^m

Słońce znajdzie się w punkcie równonocy jesiennej wstępując w znak Wagi. Jego długość ekliptyczna wynosi wówczas 180°.

24^d

O 3^h Merkury nieruchomy w rektascensji. O 24^h Jowisz znajdzie się w złączeniu z Uranem w odl. 0.°4.

28^d23^h

Mars w złączeniu z Regulusem (w odl. około 1°), gwiazdą pierwszej wielkości w gwiazdozbiorze Lwa.

Momenty wszystkich zjawisk podane są w czasie wschodnio-europejskim (czasie letnim w Polsce).