Burzliwy rozwój elektroniki pozostawia wyraźne piętno niemal w każdej dziedzinie życia. Choć przywykliśmy do tego i najczęściej nie budzi to już naszego zdziwienia, to jednak warto czasem uzmysłowić sobie, co współczesna astronomia zawdzięcza tej dziedzinie techniki. O tym, że dzięki niej , powstała radioastronomia, że możliwe stały się badania Wszechświata z pokładu sztucznych satelitów i sond kosmicznych, że trudno dziś sobie nawet wyobrazić pracę astronoma bez nowoczesnego narzędzia jakim jest komputer, wiemy na ogół wszyscy. Natomiast w niniejszym numerze Uranii przedstawiamy najnowszą rewelację w astronomii, jaką jest mikroelektroniczne urządzenie pozwalające rejestrować promieniowanie ze znacznie większą czułością niż dotychczas powszechnie stosowane odbiorniki jak klisza fotograficzna czy fotomnożnik. Mgr Daniel RUCIŃSKI opisuje we wstępnym artykule tzw. detektor CCD za pomocą którego można dostrzec na niebie obiekty nawet do 25 wielkości gwiazdowej. Dzięki niemu m.in. odkryta już została kometa Halleya podczas obecnego powrotu do Słońca o czym donosiliśmy w numerze grudniowym z ubiegłego roku.
wersja pdf (9.21MB)
| ROK LIV | MAJ 1983 | Nr 5 |
Pierwsza strona okładki:
Uzyskany za pomocą detektora CCD obraz galaktyki spiralnej NGC 6951. Trochę rozmyty w wyniku „szumu fotonowego” pierwotny obraz (lewa część) może być przetworzony za pomocą komputera (prawa część), co zwiększa zdolność rozdzielczą ale zmniejsza możliwość obserwacji tworów o małej kontrastowości jak np. obszarów zjonizowanego wodoru.
Druga strona okładki:
U góry — zdjęcie fotograficzne (z lewej) i obraz CCD (z prawej) gromady galaktyk Abell 1689 w gwiazdozbiorze Panny odległej od nas o około miliard lat świetlnych. Prędkość ucieczki tej gromady jest rzędu 1/6 prędkości światła. U dołu — uzyskane pomocą 5 m teleskopu na Mt. Palomar z detektorem CCD obrazy tego samego obszaru nieba, na których po raz pierwszy zidentyfikowano tzw. soczewkę grawitacyjną (patrz Urania nr 5/1981). Dwa jasne obiekty w środku lewego zdjęcia są podwójnym obrazem kwazara Q 0957+056. Rozdzielenie nastąpiło wskutek działania galaktyki, która jest widoczna na prawym zdjęciu wykonanym podczas dłuższej ekspozycji. Na obrazie tym widoczne są obiekty słabsze niż 25 mag.
Trzecia strona okładki:
Mapka okolic gwiazdy zmiennej ε Aur (objaśnienia oznaczeń można znaleźć w nr 8-9/1982).
| Copyright © „Urania — Postępy Astronomii” webmaster: Marek Gołębiewski |