Po ogólnej monografii L. W. Ksanfomalitiego Płanieta Wieniera (wyd. „Nauka”, Moskwa 1985), chyba jednak za trudnej dla miłośnika astronomii, ukazała się pod tym samym tytułem inna monografia o Białej Planecie, napisana przez wybitnych specjalistów leningradzkich. Warto dodać, że prof. K. Ja. Kondratiew jest także autorem interesującej monografii Mietieorołogija Płaniet (Leningrad 1977).
Omawiana książka zawiera najnowsze dane o planecie Wenus, uzyskane dzięki astronautycznym misjom — automatycznym sondom międzyplanetarnym serii Wenera, Pioneer-Venus i Vega. Imponujący jest więc cykl wydania tej pozycji — próbniki Vegi 1 i 2 osiągnęły Wenus w połowie 1985 roku i wyniki ich zwiadu zostały uwzględnione na bieżąco w monografii.
Autorzy najwięcej miejsca poświęcają atmosferze Wenus z jej ciągłą, w widocznej części widma, warstwą obłoków, szczegółowo opisując procesy fizyczne i chemiczne zachodzące w niej, jak również w chmurach. Nie pominięte zostały także zagadnienia wyładowań elektrycznych.
Otrzymane metodami in situ oraz teledetekcyjnymi dane o parametrach atmosfery Wenus Autorzy porównują z wynikami teoretycznych rozważań na temat składu chemicznego, przebiegu temperatury, dynamiki gęstej atmosfery spowijającej Białą Planetę. Dokładnie zostały przeanalizowane właściwości obłoków w atmosferze Wenus, przy czym wykorzystano obserwacje w podczerwieni i nadfiolecie, dzięki którym odkryto Y-kształtną strukturę warstw obłoków oraz czterodobową cyrkulację górnej atmosfery.
Jeden z rozdziałów został poświęcony powierzchni i budowie wewnętrznej Wenus. Przytoczono w nim wyniki zarówno bezpośrednich jak i radarowych obserwacji Białej Planety (w tym także przeprowadzanych z powierzchni Ziemi). Przedyskutowano ponadto możliwość występowania czynnych wulkanów na Wenus. Ich odkrycie stałoby się bez wątpienia rewelacją „kosmogeologiczną”.
Ostatni rozdział natomiast omawia ewolucję Wenus — przedyskutowano w nim pochodzenie planety, zmiany klimatyczne na jej powierzchni i dyssypację atmosfery.
Monografia stanowi również przewodnik po szczegółowej literaturze na temat Wenus zawierając aż 371 pozycji bibliograficznych.
Warunki panujące na Wenus Autorzy omawiają w porównaniu z warunkami panującymi na Ziemi, Marsie, Jowiszu. Jest więc przedstawiana monografia kolejnym przykładem rozwijającej się planetologii i meteorologii porównawczej, które to dyscypliny zaczynają, dla ciał Układu Słonecznego, wypierać niejako… astronomię. Nie oznacza to bynajmniej, że miłośnicy astronomii powinni omijać tego rodzaju literaturę naukową. Wręcz przeciwnie — nie zapowiada ona bowiem schyłku astronomii, lecz jej rozszerzenie i wzbogacenie.
| Copyright © „Urania — Postępy Astronomii” webmaster: Marek Gołębiewski |
|