Najdalsze obiekty Wszechświata

Grupa naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego (USA) i obserwatorium Kitt Peak (USA) kierowana przez H. Spinrada zakończyła niedawno badania widm niezwykle słabych galaktyk związanych z radioźródłami 3C427.1 i 3C13. Obserwacje za pomocą 3-metrowego teleskopu Shane'a z obserwatorium Licka oraz 4-metrowego reflektora z Kitt Peak, a także badania spektroskopowe z ekspozycjami sięgającymi 40 godzin (!) wykazały, że optyczne składowe obu radioźródeł mają przesunięcia ku czerwieni równe 1,175 i 1,050. Zakładając, że stała Hubble'a H jest równa 50 km/sMpc, odpowiada to odległości około 10 mld lat światła. Kształt widm tych galaktyk jest zadziwiająco „normalny” jeśli uwzględnić ich oddalenie od nas — zarówno w czasie jak i przestrzeni. Widma wykazują tylko nieznaczną nadwyżkę składowej krótkofalowej w porównaniu z widmami bliskich galaktyk eliptycznych, będąc przy tym w zasadzie identyczne z widmami tych galaktyk, w których procesy formowania gwiazd zakończyły się około 6 mld lat temu. Można więc przyjąć, że obiekty obserwowane przez grupę Spinrada mają przynajmniej 16 mld lat, co jest nową obserwacyjnie wyznaczoną granicą wieku Wszechświata. Zastanawiając sią nad odległościami, do których trzeba będzie sięgnąć w czasie lub przestrzeni po to, by dostrzec znaczące efekty ewolucyjne, grupa Spinrada sugeruje, że przy przesunięciach ku czerwieni większych od około 1,5 olbrzymie galaktyki eliptyczne będą „niebieskie”, nie zaś „czerwone” jak to zazwyczaj się obserwuje (mowa oczywiście o kształcie widm tych galaktyk). Będziemy obserwować wczesne etapy ich ewolucji, razem z towarzyszącymi im procesami intensywnego powstawania gwiazd. Światło takich galaktyk powinno być zdominowane wtedy krótkofalowym promieniowaniem młodych gwiazd — gwiazd, które przestały świecić na długo przed powstaniem Słońca i jego układu.

Wg Sky and Telescope, 1981, 61, 387.