Książka ta ma podtytuł Skrypt przeznaczony dla kierunku fizyki nauczycielskiej, powinna więc służyć jako pomoc dla przyszłych nauczycieli astronomii w szkole. Nie jest to oczywiście podręcznik, a raczej zbiór pomysłów na ciekawe, wymagające aktywności uczniów lekcje, ze szczególnym zwróceniem uwagi na (jakże ważne w astronomii) obserwacje. Jako propozycja są wręcz podane np. tematy zadań obserwacyjnych. Wprowadzeniem do takich zadań jest zapoznanie uczniów z gwiazdozbiorami, pokazy obiektów astronomicznych, nauka nastawiania lunetki prowadzącej teleskopu na właściwy rejon nieba itp. Bardzo cenne jest to, że nauczyciel znajdzie w tej książce sugestie atrakcyjnych a łatwo wykonalnych ćwiczeń, które zawsze ożywiają zajęcia: jak samemu zrobić obrotową mapę nieba, jak mierzyć wysokość Słońca, jak w prosty sposób ocenić odległość kątową obiektów na niebie itp. Pożyteczne a czasem i zabawne wydają mi się projekty pomocy naukowych do astronomii np. jako model przestrzenego rozkładu gwiazd w otoczeniu Słońca — duży sześcian z umocowanymi na nitkach koralikami, przy czym oprócz zachowania skali odległości różne kolory koralików mogłyby oznaczać gwiazdy o różnych temperaturach fotosfer, rozmiary koralików — być skorelowane z rozmiarami gwiazd itp. itd.
Książka składa się z dwu rozdziałów: Ćwiczenia teoretyczne i praktyczne oraz Materiały uzupełniające. Wydaje mi się, że podział ten jest dość płynny i np. niektóre podrozdziały można było połączyć np. Źródła bieżącej informacji o zjawiskach astronomicznych z Atlasy, katalogi i roczniki astronomiczne polecane do ćwiczeń. Za to niewątpliwą zasługą Autorki jest podanie nauczycielom astronomii informacji o polskich stowarzyszeniach astronomicznych, planetariach, publikacjach. Na podkreślenie zasługuje także to, że do książki dołączonych jest 16 plansz na których Czytelnik znajdzie astronomiczne różności: obrotową mapę nieba (do wycięcia), zdjęcia obserwatoriów, największego radioteleskopu w Bonn, różne przydatne nomogramy itp.
Tak więc każdy nauczyciel astronomii mógłby w omawianej książce znaleźć sporo dobrych rad, a miłośnik astronomii — pomysłów do naśladowania. Nie wiem jednak ilu uda się z tego skorzystać bowiem książka wyszła zaledwie w… 500+38 egzemplarzach. Rozprowadzona jest jak wszystkie wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego przez księgarnie ORWN (w Warszawie — w Pałacu Kultury i Nauki) i być może szczęśliwcom uda się ją jeszcze zdobyć.
| Copyright © „Urania — Postępy Astronomii” webmaster: Marek Gołębiewski |
|