Lipiec 2008

W roku 2008 wystąpią dwa zaćmienia Słońca: obrączkowe, widoczne 7 lutego z południowych obszarów podbiegunowych Ziemi, oraz całkowite, widoczne 1 sierpnia w Azji. Drugie z wymienionych zaćmień widoczne będzie w Polsce jako częściowe. Dojdzie także do dwóch zaćmień Księżyca: całkowitego 21 lutego i częściowego 16 sierpnia. Obydwa te zaćmienia będzie można obserwować w Polsce.

W 2008 roku kilkakrotnie dojdzie do zakryć gromady otwartej Plejady przez Księżyc. Z Polski można będzie te zjawiska obserwować w dniach: 12 marca, 23 sierpnia, 20 września oraz 12 listopada. Można będzie także obserwować zakrycia planet przez Księżyc: 10 maja zakrycie Marsa i 1 grudnia zakrycie Wenus.

W 2008 roku do Słońca zbliży się 40 znanych komet, z których dwie będzie można być może obserwować nawet przez większe lornetki.

Data		P [°]	B0 [°]	L0 [°]
VII	1	-2,54	2,90	79,22
	3	-1,63	3,12	52,75
	5	-0,72	3,34	26,28
	7	0,18	3,55	359,81
	9	1,09	3,76	333,34
	11	1,99	3,96	306,87
	13	2,88	4,16	280,40
	15	3,77	4,36	253,94
	17	4,65	4,55	227,47
	19	5,53	4,73	201,01
	21	6,39	4,91	174,55
	23	7,25	5,09	148,08
	25	8,09	5,26	121,63
	27	8,92	5,42	95,17
	29	9,74	5,58	68,71
VII	31	10,55	5,73	42,26
Dane dla obserwatorów Słońca (na 0h UT)
P — kąt odchylenia osi obrotu Słońca mierzony od północnego wierzchołka tarczy B0, L0 — heliograficzna szerokość i długość środka tarczy 6d23h39m — heliograficzna długość środka tarczy wynosi 0°

Słońce

W lipcu deklinacja Słońca z dnia na dzień maleje, w związku z czym dni są coraz krótsze. Dnia 4 lipca Ziemia znajdzie się w najdalszym od Słońca punkcie swojej orbity — w aphelium.

W Warszawie 1 lipca Słońce wschodzi o 2^h19^m, zachodzi o 19^h00^m, a 31 lipca wschodzi o 2^h56^m, zachodzi o 18^h28^m. W lipcu Słońce wstępuje w znak Lwa.

Księżyc

Bezksiężycowe noce będziemy mieli na początku i pod koniec miesiąca, bowiem kolejność faz Księżyca jest w tym miesiącu następująca: nów 3^d02^h19^m, pierwsza kwadra 10^d04^h35^m, pełnia 18^d07^h59^m i ostatnia kwadra 25^d18^h42^m. W perygeum Księżyc znajdzie się 1 lipca o 21^h26^m, w apogeum 14 lipca o 4^h12^m i ponownie w perygeum 29 lipca o 23^h23^m.

Planety, planety karłowate
i planetoidy

W pierwszych dniach lipca, nad ranem, nisko nad wschodnim horyzontem, teoretycznie będzie można próbować dostrzec Merkurego, jednak nawet w dniu maksymalnej kulminacji, 10 lipca, wzniesie się on na maksymalną wysokość jedynie 3,5°, świecąc z jasnością -0,5^m (na początku świtu cywilnego, tj. ok. godzinę przed wschodem Słońca), co czyni jego obserwacje praktycznie niemożliwymi.

Wenus znajduje się na niebie w pobliżu Słońca i jest niewidoczna.

Wieczorem, coraz niżej nad zachodnim horyzontem, można odnaleźć Marsa, świecącego z jasnością zaledwie +1,6^m w gwiazdozbiorze Lwa. Warunki obserwacji planety z dnia na dzień się pogarszają. O ile na początku lipca, w godzinę po zachodzie Słońca, można go dostrzec na wysokości prawie 13° nad horyzontem, o tyle 31 lipca wysokość ta zmaleje do zaledwie 5°, co praktycznie uniemożliwi obserwacje planety. Warto próbować dostrzec Marsa wieczorem 10 lipca, gdy zbliży się on do Saturna na odległość równą zaledwie średnicy tarczy Księżyca.

Przez całą noc możemy obserwować Jowisza, świecącego w gwiazdozbiorze Strzelca z jasnością -2,7^m. Planeta przebywa obecnie w części ekliptyki o najmniejszej deklinacji, w związku z czym nawet w momencie górowania znajdziemy ją na wysokości jedynie 15° nad południowym horyzontem. W związku z opozycją średnica tarczy Jowisza osiąga największą w 2008 r. wartość, równą 47'', co ułatwi teleskopowe obserwacje szczegółów w atmosferze planety oraz zjawisk w układzie jej największych księżyców.

Wieczorem, w pobliżu Marsa, można próbować odnaleźć Saturna, świecącego z jasnością +0,6^m. Warunki widzialności planety szybko się jednak pogarszają i pod koniec miesiąca jej obserwacja staje się praktycznie niemożliwa.

Uran i Neptun widoczne są w drugiej połowie nocy w odległości 29° od siebie, w gwiazdozbiorach odpowiednio Wodnika i Koziorożca.

Planeta karłowata (134340) Pluton jest widoczna w pierwszej połowie nocy w gwiazdozbiorze Strzelca, jednakże jej jasność wynosi jedynie 13,9^m i do jej zaobserwowania niezbędny jest teleskop o średnicy zwierciadła przynajmniej 20 cm.

W lipcu możemy obserwować w pobliżu opozycji jasną planetoidę:

(4) Vesta (jasność 7,9^m). 19 VII: 2^h24,2^m, +6°37'; 29 VII: 2^h35,1^m, +7°07'.

Meteory

W drugiej połowie lipca można obserwować meteory z kompleksu Akwarydów/Kaprikornidów: Piscis Austrinidy (PAU) (22^h44^m, -30°), południowe delta Akwarydy (SDA) (22^h36^m, -16°) i alfa Kaprikornidy (CAP) (20^h28^m, -10°). Roje te składają się ze słabych, stosunkowo wolnych meteorów, chociaż w skład CAP wchodzą też niekiedy bardzo jasne i powolne (a więc efektowne) bolidy. Piscis Austrinidy są rojem bardzo słabo zbadanym o niskiej aktywności i wymagają obserwacji, z kolei południowe delta Akwarydy są jednym z najaktywniejszych rojów nieba południowego, natomiast aktywność alfa Kaprikornidów jest niska. Maksimum aktywności rojów przypada 27 lipca (PAU i SDA) oraz 29 lipca (CAP), toteż w ich obserwacjach nie będzie przeszkadzał Księżyc zbliżający się do nowiu.

* * *

1^d15^h

Złączenie Merkurego z Księżycem w odl. 8°.

1^d18^h

Merkury w maksymalnej elongacji zachodniej od Słońca w odległości 22°.

3^d08^h

Minimalna libracja Księżyca (4,9°) w kierunku Mare Australe (oświetlone).

3^d14^h

Złączenie Wenus z Księżycem w odl. 2°.

4^d08^h

W swoim ruchu po orbicie wokółsłonecznej Ziemia znajduje się najdalej od Słońca, w aphelium, w odl. 1,016738 j.a.

5^d

Gwiazda zmienna długookresowa T Hya (miryda) (8^h55,6^m, -9°08') osiąga maksimum jasności (7,8^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 6/2005].

6^d

Gwiazda zmienna długookresowa T Aqr (miryda) (20^h49,9^m, -5°09') osiąga maksimum jasności (7,7^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 3/2003].

6^d18^h

Złączenie Marsa z Księżycem w odl. 3°.

6^d22^h

Złączenie Saturna z Księżycem w odl. 4°.

9^d

Gwiazda zmienna długookresowa V Cas (miryda) (23^h11,6^m, +59°42') osiąga maksimum jasności (7,9^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 4/2004].

9^d09^h

Jowisz w opozycji do Słońca.

9^d21^h

Maksymalna libracja Księżyca (8,3°) w kierunku Mare Humboldtianum (oświetlone).

10^d18^h

Złączenie Marsa z Saturnem w odl. 0,6°.

11^d

Gwiazda zmienna długookresowa R And (miryda) (00^h24,0^m, +38°35') osiąga maksimum jasności (6,9^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 6/2004].

16^d

Rys. 6

Mapa gwiazdozbioru Łabędzia do obserwacji gwiazdy zmiennej RT Cyg (19^h43^m37,7^s, +48°46'41''). Podane jasności gwiazd porównania (pole widzenia wynosi 5°, północ u góry).

Gwiazda zmienna długookresowa RT Cyg (miryda) (19^h43,6^m, +48°47') osiąga maksimum jasności (7,3^m).

16^d

Gwiazda zmienna długookresowa SS Vir (miryda) (12^h25,3^m, +0°46') osiąga maksimum jasności (6,8^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 3/2007].

16^d

Gwiazda zmienna długookresowa W Cet (miryda) (00^h02,1^m, -14°41') osiąga maksimum jasności (7,6^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 4/2002].

16^d21^h30^m

Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007].

17^d12^h

Złączenie Jowisza z Księżycem w odl. 3°.

18^d12^h

Minimalna libracja Księżyca (4,4°) w kierunku Sinus Iridium (oświetlona).

20^d13^h

Złączenie Neptuna z Księżycem w odl. 1°.

22^d10^h57^m

Słońce wstępuje w znak Lwa, jego długość ekliptyczna wynosi wtedy 120°.

22^d22^h

Złączenie Urana z Księżycem w odl. 4°.

25^d10^h

Maksymalna libracja Księżyca (8,0°) w kierunku krateru Schickard (oświetlony).

29^d20^h

Merkury w koniunkcji górnej ze Słońcem.

29^d20^h13^m

Gwiazda zmienna ζ Gem (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,6^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 6/2007].

31^d12^h

Minimalna libracja Księżyca (4,0°) w kierunku Mare Australe (zacienione).

Rys. 7

Konfiguracja galileuszowych księżyców Jowisza w lipcu 2008 (I — Io, II — Europa, III — Ganimedes, IV — Callisto). Przerwa w trasie księżyca oznacza przebywanie satelity w cieniu planety. Zachód na prawo od środkowego pasa (tarczy planety), wschód na lewo.