Kwiecień 2008

W roku 2008 wystąpią dwa zaćmienia Słońca: obrączkowe, widoczne 7 lutego z południowych obszarów podbiegunowych Ziemi, oraz całkowite, widoczne 1 sierpnia w Azji. Drugie z wymienionych zaćmień widoczne będzie w Polsce jako częściowe. Dojdzie także do dwóch zaćmień Księżyca: całkowitego 21 lutego i częściowego 16 sierpnia. Obydwa te zaćmienia będzie można obserwować w Polsce.

W 2008 roku kilkakrotnie dojdzie do zakryć gromady otwartej Plejady przez Księżyc. Z Polski można będzie te zjawiska obserwować w dniach: 12 marca, 23 sierpnia, 20 września oraz 12 listopada. Można będzie także obserwować zakrycia planet przez Księżyc: 10 maja zakrycie Marsa i 1 grudnia zakrycie Wenus.

W 2008 roku do Słońca zbliży się 40 znanych komet, z których dwie będzie można być może obserwować nawet przez większe lornetki.

Data		P [°]	B0 [°]	L0 [°]
IV	1	-26,17	-6,53	202,46
	3	-26,24	-6,41	176,07
	5	-26,27	-6,29	149,68
	7	-26,28	-6,17	123,29
	9	-26,26	-6,03	96,89
	11	-26,21	-5,89	70,49
	13	-26,13	-5,74	44,09
	15	-26,02	-5,59	17,68
	17	-25,88	-5,43	351,27
	19	-25,71	-5,26	324,86
	21	-25,51	-5,08	298,44
	23	-25,28	-4,91	272,02
	25	-25,02	-4,72	245,60
	27	-24,74	-4,53	219,18
IV	29	-24,42	-4,34	192,75
V	1	-24,08	-4,14	166,32
Dane dla obserwatorów Słońca (na 0h UT)
P — kąt odchylenia osi obrotu Słońca mierzony od północnego wierzchołka tarczy B0, L0 — heliograficzna szerokość i długość środka tarczy 16d08h08m — heliograficzna długość środka tarczy wynosi 0°

Słońce

Wznosi się po ekliptyce coraz wyżej ponad równik niebieski, w związku z czym dzień jest coraz dłuższy. W ciągu miesiąca dnia przybywa prawie o dwie godziny: w Warszawie 1 kwietnia Słońce wschodzi o 4^h10^m, zachodzi o 17^h10^m, a 30 kwietnia wschodzi o 3^h07^m, zachodzi o 18^h00^m. W kwietniu Słońce wstępuje w znak Byka.

Księżyc

Bezksiężycowe noce będziemy mieli na początku kwietnia, bowiem kolejność faz Księżyca jest w tym miesiącu następująca: nów 6^d03^h55^m, pierwsza kwadra 12^d18^h32^m, pełnia 20^d10^h25^m i ostatnia kwadra 28^d14^h12^m. W perygeum Księżyc znajdzie się 7^d19^h31^m, w apogeum 23^d09^h35^m.

Planety, planety karłowate
i planetoidy

Pod koniec kwietnia wieczorem, nisko nad północno-zachodnim horyzontem, można próbować odnaleźć Merkurego, świecącego z jasnością -1^m. Maksymalną wysokość nad horyzontem planeta osiągnie dopiero tuż przed połową maja, jednak już 30 kwietnia, w godzinę po zachodzie Słońca, odnajdziemy ją na wysokości 7°. Przez teleskop, przy powiększeniu 100×, zobaczymy tarczę Merkurego o średnicy 6'', w fazie malejącej po „pełni”.

Wenus znajduje się na niebie w pobliżu Słońca i jest niewidoczna.

Wieczorem, wysoko na niebie w gwiazdozbiorze Bliźniąt zobaczymy Marsa. W związku ze zwiększaniem się odległości planety od Ziemi, w ciągu miesiąca maleje zarówno jej jasność (od 0,9^m do 1,2^m), jak również średnica tarczy (od 7'' do 6''). Przy tak małej średnicy tarczy przez teleskop zobaczymy jedynie fazę planety, wynoszącą aż 90%.

Nad ranem coraz wyżej nad południowo-wschodnim horyzontem wznosi się Jowisz, świecący z jasnością -2^m, osiągając pod koniec miesiąca, na godzinę przed wschodem Słońca, wysokość prawie 15°.

Wieczorem nadal w gwiazdozbiorze Lwa odnajdziemy Saturna świecącego z jasnością 0,3^m. Osiągający maksymalną wartość w 2008 r. kąt nachylenia płaszczyzny pierścieni planety do Ziemi (przy nadal dużej ich średnicy) ułatwi dostrzeżenie „Przerwy Cassiniego” między pierścieniem A i B nawet w teleskopach o średnicy obiektywu 10 cm.

Uran i Neptun nadal przebywają na niebie w pobliżu Słońca i są niewidoczne.

Poprawiają się warunki widzialności planety karłowatej (134340) Plutona, który w drugiej połowie nocy góruje na wysokości 21° nad południowym horyzontem.

W kwietniu w pobliżu opozycji nie znajduje się żadna jasna planetoida.

Meteory

W dniach od 16 do 25 kwietnia promieniują Lirydy (LYR), związane z kometą Thatchera obserwowaną w 1861 roku. W skład roju wchodzą białe, stosunkowo powolne meteory. W latach 1803 i 1922 obserwowane były deszcze meteorów z tego roju. Maksimum aktywności w tym roku spodziewane jest 22 kwietnia o godzinie 22^h30^m. Radiant meteorów leży w gwiazdozbiorze Lutni i ma współrzędne: α = 18^h04^m, δ = +34°. Warunki obserwacji w tym roku są bardzo złe, gdyż w obserwacjach będzie przeszkadzał Księżyc tuż po pełni.

* * *

2^d11^h

Złączenie Neptuna z Księżycem w odl.0,6°.

4^d07^h

Złączenie Urana z Księżycem w odl.2°.

4^d22^h

Złączenie Wenus z Księżycem w odl.3°.

5^d07^h

Złączenie Merkurego z Księżycem w odl.4°.

5^d22^h28^m

Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007].

6^d

Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji wschodniej.

6^d11^h

Minimalna libracja Księżyca (6,2°) w kierunku krateru Clavius (zacieniony).

7^d23^h24^m

Gwiazda zmienna η Aql (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 6/2007].

11^d05^h

Maksymalna libracja Księżyca (7,1°) w kierunku Mare Australe (oświetlone).

12^d

Gwiazda zmienna długookresowa U Cet (miryda) (2^h33,7^m, -13°09') osiąga maksimum jasności (7,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 6/2006].

12^d05^h

Złączenie Marsa z Księżycem w odl.0,3°.

13^d19^h

Zakrycie gwiazdy ε Cnc (6,3^m) przez ciemny brzeg Księżyca po pierwszej kwadrze, widoczne w całej Polsce (Szczecin 19^h33^m — Lublin 19^h47^m).

14^d

Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji zachodniej.

15^d15^h

Złączenie Saturna z Księżycem w odl.3°.

16^d

Gwiazda zmienna długookresowa S Her (miryda) (16^h51,9^m, +14°57') osiąga maksimum jasności (7,6^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 2/2007].

16^d20^h

Merkury w koniunkcji górnej ze Słońcem.

16^d22^h

Minimalna libracja Księżyca (6,0°) w kierunku Mare Crisium (oświetlone).

19^d00^h08^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa 1143 Cyg osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,9^m do 6,4^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 1/2005].

19^d16^h50^m

Słońce wstępuje w znak Byka, jego długość ekliptyczna wynosi wówczas 30°.

22^d

Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji wschodniej.

22^d00^h51^m

Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007].

22^d12^h

Maksymalna libracja Księżyca (6,6°) w kierunku krateru Plato (oświetlony).

22^d21^h55^m

Rys. 2

Mapa gwiazdozbioru Wężownika do obserwacji gwiazdy zmiennej U Oph (17^h16^m31,7^s, +1°13'). Podane jasności gwiazd porównania (pole widzenia wynosi 25°, północ u góry).

Gwiazda zmienna zaćmieniowa U Oph osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,9^m do 6,6^m.

27^d09^h

Złączenie Jowisza z Księżycem w odl.3°.

27^d22^h41^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa U Oph osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,9^m do 6,6^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 1/2008].

29^d19^h

Złączenie Neptuna z Księżycem w odl.0,4°.

30^d

Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji zachodniej.

Rys. 3

Konfiguracja galileuszowych księżyców Jowisza w kwietniu 2008 (I — Io, II — Europa, III — Ganimedes, IV — Callisto). Przerwa w trasie księżyca oznacza przebywanie satelity w cieniu planety. Zachód na prawo od środkowego pasa (tarczy planety), wschód na lewo.

 

Rys. 4

Konfiguracja pięciu najjaśniejszych księżyców Saturna w kwietniu 2008 (III — Tethys, IV — Dione, V — Rhea, VI — Tytan, VIII — Iapetus). Zachód na lewo od środkowego pasa (tarczy planety), wschód na prawo.