W roku 2008 wystąpią dwa zaćmienia Słońca: obrączkowe, widoczne 7 lutego z południowych obszarów podbiegunowych Ziemi, oraz całkowite, widoczne 1 sierpnia w Azji. Drugie z wymienionych zaćmień widoczne będzie w Polsce jako częściowe. Dojdzie także do dwóch zaćmień Księżyca: całkowitego 21 lutego i częściowego 16 sierpnia. Obydwa te zaćmienia będzie można obserwować w Polsce.
W 2008 roku kilkakrotnie dojdzie do zakryć gromady otwartej Plejady przez Księżyc. Z Polski można będzie te zjawiska obserwować w dniach: 12 marca, 23 sierpnia, 20 września oraz 12 listopada. Można będzie także obserwować zakrycia planet przez Księżyc: 10 maja zakrycie Marsa i 1 grudnia zakrycie Wenus.
W 2008 roku do Słońca zbliży się 40 znanych komet, z których dwie będzie można być może obserwować nawet przez większe lornetki.
| Data | P [°] | B0 [°] | L0 [°] | |
| I | 1 | 2,35 | -2,95 | 321,18 |
| 3 | 1,38 | -3,18 | 294,84 | |
| 5 | 0,41 | -3,41 | 268,50 | |
| 7 | -0,56 | -3,64 | 242,16 | |
| 9 | -1,52 | -3,86 | 215,82 | |
| 11 | -2,48 | -4,07 | 189,48 | |
| 13 | -3,43 | -4,28 | 163,15 | |
| 15 | -4,38 | -4,49 | 136,81 | |
| 17 | -5,31 | -4,69 | 110,48 | |
| 19 | -6,24 | -4,88 | 84,14 | |
| 21 | -7,15 | -5,07 | 57,81 | |
| 23 | -8,05 | -5,25 | 31,48 | |
| 25 | -8,94 | -5,42 | 5,14 | |
| 27 | -9,81 | -5,59 | 338,81 | |
| 29 | -10,66 | -5,75 | 312,48 | |
| I | 31 | -11,50 | -5,90 | 286,14 |
| Dane dla obserwatorów Słońca (na 0h UT) |
||||
|
P — kąt odchylenia osi obrotu Słońca mierzony od północnego wierzchołka tarczy B0, L0 — heliograficzna szerokość i długość środka tarczy 25d09h22m — heliograficzna długość środka tarczy wynosi 0° |
||||
Ziemia w swym ruchu po orbicie okołosłonecznej znajdzie się najbliżej Słońca 3 stycznia o 4h, a zatem Słońce będzie wtedy w perygeum w odległości około 147 mln km. Dni stają się coraz dłuższe. W Warszawie 1 stycznia Słońce wschodzi o 6h45m, zachodzi o 14h33m, a 31 stycznia wschodzi o 6h19m, zachodzi o 15h20m. W styczniu Słońce wstępuje w znak Wodnika.
Bezksiężycowe noce będziemy mieli na początku stycznia, bowiem kolejność faz Księżyca jest w tym miesiącu następująca: nów 8d11h37m, pierwsza kwadra 15d19h46m, pełnia 22d13h35m i ostatnia kwadra 30d05h03m. W apogeum Księżyc znajdzie się w dniu 3 stycznia o 8h05m, w perygeum 19 stycznia o 8h33m i ponownie w apogeum 31 stycznia o 4h24m.
W drugiej połowie stycznia można próbować dostrzec Merkurego, wznoszącego się wieczorem coraz wyżej nad południowo-zachodnim horyzontem. W dniu 24 stycznia, pod koniec zmierzchu cywilnego (tj. ok. godzinę po zachodzie Słońca) planetę, świecącą z jasnością -0,4m, będzie można zobaczyć na wysokości ok. 8° nad horyzontem. Przez teleskop zobaczymy wtedy tarczę Merkurego o średnicy 7'', w fazie zbliżonej do kwadry.
Rys. 1 Merkury nad zachodnim horyzontem (w Warszawie) w styczniu i lutym 2008 pod koniec zmierzchu cywilnego (około godzinę po zachodzie Słońca).
Nad ranem możemy zobaczyć obniżającą się coraz bardziej Wenus, świecącą jako „Gwiazda Poranna” z jasnością -4m. O ile na początku stycznia, ok. godzinę przed wschodem Słońca, można ją zaobserwować na wysokości ponad 15° nad horyzontem, to pod koniec miesiąca wielkość ta zmaleje do jedynie ok. 7°. Przez teleskop będzie można wtedy zobaczyć tarczę planety o średnicy 13'', w fazie zbliżającej się do pełni.
Przez cały styczeń, w pierwszej połowie nocy, zobaczymy Marsa, świecącego w gwiazdozbiorze Byka. Po grudniowej opozycji Ziemia oddala się od Marsa, w związku z czym spada zarówno jego jasność (od -1,5m do -0,6m), jak też średnica tarczy (od 15'' do 12''). Nadal jednak będzie możliwa obserwacja szczegółów powierzchniowych przez niewielkie teleskopy amatorskie.
Rys. 2 Zmiany długości południka centralnego tarczy Marsa (L) o północy UT w styczniu i lutym 2008. Aby określić długość południka centralnego Marsa w danym momencie należy pamiętać, że w ciągu godziny wzrasta ona o ok.15°.
W pierwszych dniach stycznia nad ranem, nisko nad południowo-wschodnim horyzontem, pojawi się Jowisz, jednak pod koniec miesiąca jego wysokość nad horyzontem, mierzona godzinę przed wschodem Słońca, wyniesie zaledwie 5° co, pomimo jasności wynoszącej aż -2m, bardzo utrudni nawet dostrzeżenie planety na tle zorzy porannej.
W drugiej połowie nocy, w gwiazdozbiorze Lwa, widoczny jest zbliżający się do opozycji Saturn, jako „gwiazda” o jasności 0,6m. Oczywiście główną „atrakcją” Saturna jest jego system pierścieni, którego główne składowe są widoczne nawet przez niewielkie teleskopy amatorskie — do dostrzeżenia „Szczeliny Cassiniego” wystarczy teleskop o średnicy lustra 10 cm przy powiększeniu 100×.
Rys. 3 Trasa planetoidy (15) Eunomia na tle gwiazd gwiazdozbioru Skorpiona w styczniu 2008 (zaznaczone gwiazdy do 9m).
W styczniu można jeszcze wieczorem próbować odnaleźć Urana, świecącego w gwiazdozbiorze Wodnika z jasnością 5,9m, jednak jego wysokość nad horyzontem (mierzona pod koniec zmierzchu astronomicznego, czyli dwie godziny po zachodzie Słońca) zmaleje w ciągu miesiąca od prawie 30° do zaledwie 12°.
Neptun znajduje się na niebie 10° niżej, co przy jasności zaledwie 8m sprawia, że już na początku miesiąca jego obserwacja jest bardzo trudna, a w połowie stycznia staje się niemożliwa.
W pierwszej połowie nocy w gwiazdozbiorze Wieloryba znajdziemy planetę karłowatą (1) Ceres, świecącą z jasnością 8,2m:
Rys. 4 Trasa planety karłowatej (1) Ceres na tle gwiazd gwiazdozbioru Wieloryba w styczniu 2008 (zaznaczone gwiazdy do 9m).
1 I: 2h35,2m, +9°34'; 11 I: 2h36,2m, +10°26'; 21 I: 2h39,8m, +11°25'; 31 I: 2h45,4m, +12°31'.
Planeta karłowata (134340) Pluton wschodzi nad ranem niedługo przed wschodem Słońca i jest niewidoczna, ginąc w blasku zorzy porannej.
Na początku stycznia 2008 r. na najmniejszą odległość do Ziemi (2 stycznia na 0,2527 j.a.) zbliży się kometa krótkookresowa 8P/Tuttle:
1 I: 1h36,2m, +26°16', 5,9m; 11 I: 2h07,7m, -10°16', 5,9m; 21 I: 2h30,7m, -30°39', 6,4m; 31 I: 2h48,8m, -41°06', 7,0m.
Rys. 5 Trasa komety 8P/Tuttle na tle gwiazd w styczniu 2008 (zaznaczone gwiazdy do 6,5m).
Obserwacje komety na początku miesiąca ułatwi niezwykle wysokie położenie na niebie, jednak jej wysokość nad wieczornym horyzontem będzie szybko maleć i pod koniec stycznia jej obserwacje staną się niemożliwe. W związku z tym, że będzie to zapewne obiekt silnie rozmyty, o średnicy kilkunastu minut kątowych (mniej więcej połowy średnicy tarczy Księżyca), najlepszym sprzętem obserwacyjnym do jej dostrzeżenia będzie lornetka. Pamiętajmy również, że położenie komety, a zwłaszcza jej jasność, mogą się nieco różnić od przewidywanych.
W dniach od 1 do 5 stycznia promieniują Kwadrantydy (QUA). Maksimum aktywności spodziewane jest 4 stycznia. Radiant meteorów leży w gwiazdozbiorze Smoka i ma współrzędne: α = 15h18m, δ = +49°. Nazwa roju pochodzi od nieistniejącego już na dzisiejszych mapach gwiazdozbioru Quadrans Muralis, umieszczonego w początkach XIX w. na granicy gwiazdozbiorów Smoka, Herkulesa i Wolarza. Obserwacjom Kwadrantydów w tym roku nie będzie przeszkadzał zbliżający się do nowiu Księżyc.
* * *
Momenty wszystkich zjawisk podane są w czasie uniwersalnym UT (Greenwich).
Aby otrzymać datę w obowiązującym w styczniu w Polsce „czasie zimowym”, należy dodać 1 godzinę.
Momenty złączeń planet z Księżycem podane są dla współrzędnych Warszawy. Dla każdego złączenia podano momenty największego zbliżenia obiektów na niebie. Podane są wszystkie złączenia, nie tylko widoczne w Polsce.
Współrzędne równikowe podane są dla Epoki 2000.0.
