Luty 2005

W roku 2005 wystąpią dwa zaćmienia Słońca: tzw. hybrydowe 8 kwietnia oraz obrączkowe 3 października. Drugie z wymienionych zaćmień będzie można obserwować z niedalekiej Hiszpanii, z Polski widoczne będzie jako zaćmienie częściowe.

Dojdzie także do dwóch zaćmień Księżyca: półcieniowego 24 kwietnia i częściowego 17 października. Niestety, obydwa te zaćmienia nie będą widoczne w Polsce.

Już 4 lutego będzie można zaobserwować zakrycie najjaśniejszej gwiazdy w gwiazdozbiorze Skorpiona, Antaresa, przez Księżyc.

W 2005 roku do Słońca zbliżą się 24 znane komety, z których jedna (C/2004 Q2 (Machholz)) powinna być widoczna gołym okiem, a obserwacje drugiej (C/2003 T4 (LINEAR)) będzie można wykonywać przez lornetki.

Data		P [°]	B0 [°]	L0 [°]
II	1	-12,22	-6,03	325,67
	3	-13,02	-6,17	299,34
	5	-13,81	-6,30	273,01
	7	-14,58	-6,43	246,67
	9	-15,32	-6,54	220,34
	11	-16,05	-6,65	194,01
	13	-16,75	-6,75	167,67
	15	-17,43	-6,84	141,34
	17	-18,09	-6,92	115,00
	19	-18,73	-6,99	88,67
	21	-19,34	-7,05	62,33
	23	-19,93	-7,11	35,99
	25	-20,50	-7,15	9,64
II	27	-21,04	-7,19	343,30
III	1	-21,55	-7,22	316,95
Dane dla obserwatorów Słońca (na 0h UT)
P — kąt odchylenia osi obrotu Słońca mierzony od północnego wierzchołka tarczy B0, L0 — heliograficzna szerokość i długość środka tarczy 25d17h34m — heliograficzna długość środka tarczy wynosi 0°

Słońce

Dni stają się coraz dłuższe. Słońce wędruje po części ekliptyki położonej pod płaszczyzną równika niebieskiego, ale jego deklinacja wzrasta w ciągu miesiąca od -17° do -8°, w związku z czym dnia przybywa prawie o dwie godziny: w Warszawie 1 lutego Słońce wschodzi o6^h17^m, zachodzi o15^h23^m, a 28 lutego wschodzi o 5^h24^m, zachodzi o16^h13^m. W lutym Słońce wstępuje w znak Ryb.

Księżyc

Bezksiężycowe noce będziemy mieli w pierwszej połowie lutego, bowiem kolejność faz Księżyca jest w tym miesiącu następująca: ostatnia kwadra 2^d07^h27^m, nów 8^d22^h28^m,pierwsza kwadra 16^d00^h16^m i pełnia 24^d04^h53^m. W perygeum Księżyc znajdzie się 7^d22^h10^m, a w apogeum 20^d04^h59^m.

Planety, planety karłowate
i planetoidy

Merkury i Wenus znajdują się na niebie w pobliżu Słońca i są niewidoczne.

Mars wschodzi niedługo przed wschodem Słońca, co przy jasności jedynie 1,4^m czyni jego obserwacje praktycznie niemożliwymi.

Warunki obserwacji Jowisza i Saturna w stosunku do stycznia praktycznie się nie zmieniają.

Uran i Neptun znajdują się na niebie w pobliżu Słońca i są niewidoczne.

W porównaniu ze styczniem poprawiają się warunki porannej widzialności Plutona, którego pod koniec lutego, na dwie godziny przed wschodem Słońca, można odnaleźć na wysokości już prawie 20° nad horyzontem, jednak niezbędny jest do tego teleskop o średnicy lustra przynajmniej 15 cm.

W lutym w pobliżu opozycji znajdują się jasne planetoidy:

(1) Ceres, (jasność 8,2^m). 31 I: 15^h11,0^m, -8°29'; 10 II: 15^h20,9^m, -8°56'; 20 II: 15^h29,1^m, -9°14'; 2 III: 15^h35,2^m, -9°23'.

(2) Pallas, (jasność 7,4^m). 10 II: 12^h44,0^m, -5°24'; 20 II: 12^h43,8^m, -2°25'; 2 III: 12^h40,8^m, +1°06'.

W lutym, tak rano, jak i wieczorem nadal możemy obserwować kometę C/2004 Q2 (Machholz). W związku z oddalaniem się zarówno od Ziemi, jak i od Słońca, jasność komety maleje od 4,8^m na początku lutego do 6,1^m pod koniec miesiąca, jednak jej obserwacje ułatwia bardzo wysokie położenie na wieczornym niebie:

9 II: 2^h51,0^m, +70°08', 5,2^m; 19 II: 3^h05,2^m, +77°13', 5,7^m; 1 III: 4^h07,2^m, +82°32', 6,2^m.

Do omawianej w styczniu komety dołączy kometa C/2003 T4 (LINEAR), którą będzie można obserwować nad wschodnim horyzontem na porannym niebie:

31 I: 19^h24,7^m, +26°02', 8,8^m; 10 II: 19^h46,6^m, +21°36', 8,3^m; 20 II: 20^h08,0^m, +16°53', 7,7^m; 2 III: 20^h29,9^m, +11°38', 7,2^m.

Meteory

W dniach od 15 lutego do 10 marca promieniują należące do kompleksu Virginid δ Leonidy (DLE). Maksimum aktywności tego mało aktywnego roju przypada 25 lutego. Radiant meteorów leży w gwiazdozbiorze Lwa i ma współrzędne: α = 7^h00^m, δ = +16°. Warunki obserwacji w tym roku są bardzo złe w związku z Księżycem tuż po pełni.

* * *

1^d19^h33^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa Algol (β Per) osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 2,1^m do 3,4^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007].

1^d19^h34^m

Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007]

1^d21^h22^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa HU Tau osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,9^m do 6,7^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2006].

3^d13^h

Neptun w koniunkcji ze Słońcem.

3^d14^h

Maksymalna libracja Księżyca (7,7°) w kierunku Sinus Iridium (oświetlona).

3^d22^h43^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa HU Tau osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,9^m do 6,7^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2006].

4^d

Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji zachodniej.

4^d04^h

Zakrycie gwiazdy α Sco (Antares, 1,1^m) przez jasny brzeg i odkrycie przyciemnym brzegu Księżyca po ostatniej kwadrze, widoczne w całej Polsce (zakrycie: Szczecin 4^h04^m — Lublin 4^h06^m, odkrycie: Zielona Góra 4^h49^m — Lublin 5^h01^m).

5^d15^h

Złączenie Marsa z Księżycem w odl. 5°.

6^d19^h05^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa WW Aur osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,8^m do 6,6^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2006].

7^d00^h07^m

Gwiazda zmienna ζ Gem (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,6^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 6/2007].

7^d04^h22^m

Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007]

8^d

Gwiazda zmienna długookresowa U Cet (miryda) (2^h33,7^m, -13°09') osiąga maksimum jasności (7,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 6/2006].

8^d

Gwiazda zmienna długookresowa W Aqr (miryda) (2^h17,6^m, +44°18') osiąga maksimum jasności (7,4^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 6/2003].

8^d00^h

Złączenie Wenus z Księżycem w odl. 5°.

8^d10^h

Złączenie Merkurego z Neptunem w odl. 2°.

8^d17^h

Złączenie Merkurego z Księżycem w odl. 3°.

8^d17^h

Złączenie Neptuna z Księżycem w odl. 5°.

8^d21^h

Minimalna libracja Księżyca (6,4°) w kierunku Mare Frigoris (zacienione).

10^d00^h

Złączenie Urana z Księżycem w odl. 4°.

11^d20^h17^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa WW Aur osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,8^m do 6,6^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2006].

12^d

Gwiazda zmienna długookresowa R Oph (miryda) (17^h07,8^m, -16°06') osiąga maksimum jasności (7,6^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 3/2007].

12^d

Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji wschodniej.

14^d02^h

Maksymalna libracja Księżyca (7,2°) w kierunku Mare Fecunditatis (oświetlone).

14^d11^h

Merkury w koniunkcji górnej ze Słońcem.

14^d17^h15^m

Gwiazda zmienna η Aql (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 6/2007].

15^d

Rys. 5

Mapa gwiazdozbioru Andromedy do obserwacji gwiazdy zmiennej R And (0^h24^m02.0^s, +38°34'38''). Podane jasności gwiazd porównania (pole widzenia wynosi 8°, północ u góry).

Gwiazda zmienna długookresowa R And (miryda) (0^h24,0^m, +38°35') osiąga maksimum jasności (6,9^m).

15^d00^h

Złączenie Wenus z Neptunem w odl. 1°.

16^d

Gwiazda zmienna długookresowa R UMa (miryda) (10^h44,6^m, +68°47') osiąga maksimum jasności (7,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 1/2004].

16^d21^h29^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa WW Aur osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,8^m do 6,6^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2006].

17^d03^h44^m

Gwiazda zmienna ζ Gem (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,6^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 6/2007].

17^d21^h57^m

Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007]

18^d13^h30^m

Słońce wstępuje w znak Ryb, jego długość ekliptyczna wynosi wówczas 330°.

20^d

Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji zachodniej.

20^d06^h

Złączenie Merkurego z Uranem w odl. 6°.

20^d10^h

Złączenie Saturna z Księżycem w odl. 5°.

21^d21^h16^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa Algol (β Per) osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 2,1^m do 3,4^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007].

21^d21^h29^m

Gwiazda zmienna η Aql (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 6/2007].

25^d15^h

Uran w koniunkcji ze Słońcem.

26^d13^h

Minimalna libracja Księżyca (5,7°) w kierunku Mare Orientale (oświetlone).

26^d23^h54^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa WW Aur osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,8^m do 6,6^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2006].

27^d

Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji wschodniej.

27^d13^h

Złączenie Jowisza z Księżycem w odl. 2°.

Rys. 6

Konfiguracja galileuszowych księżyców Jowisza w lutym 2005 (I — Io, II — Europa, III — Ganimedes, IV — Callisto). Przerwa w trasie księżyca oznacza przebywanie satelity w cieniu planety. Zachód na prawo od środkowego pasa (tarczy planety), wschód na lewo

 

Rys. 7

Konfiguracja pięciu najjaśniejszych księżyców Saturna w lutym 2005 (III — Tethys, IV — Dione, V — Rhea, VI — Tytan, VIII — Iapetus). Zachód na lewo od środkowego pasa (tarczy planety), wschód na prawo