„Wspaniały projekt” — Boga czy człowieka? ♨

· Wojciech P. Grygiel

Gorące gwiazdy we wczesnym Wszechświecie ♨

· Anna Raiter

Merkury i MESSENGER

· Andrzej Woszczyk

Pozostałości po wybuchach supernowych

· Anna Zajczyk

w kolorze:

• LIV Olimpiada Astronomiczna
• OMSA, Grudziądz 24-26.03.2011
• Galeria Uranii
• Merkury w kolorze

w kraju i na świecie:

• LIV Olimpiada Astronomiczna 2010/2011
• XXXVII Ogólnopolskie Młodzieżowe Seminarium Astronomiczne im. prof. Roberta Głębockiego w Grudziądzu, 24–26 marca 2011 r.
• Heweliusz politykiem samorządowym — uroczysta sesja Rady Miasta Gdańska w Muzeum Historycznym Miasta Gdańska

rozmaitości:

• Niech stanie się… ciemność!
• Porywy wiatru słonecznego zdmuchują atmosferę Marsa
• Bolid wielkopolski
• Nowe obserwacje galaktyki M82 ujawniają wielokrotne źródła wywiewania materii
• „Dźwięki” Kosmosu
• NGC 4151: aktywna czarna dziura w Oku Saurona

astronomia w szkole:

• Warsztaty astronomiczne na zajęciach pozalekcyjnych w szkołach podstawowych

kalendarz astronomiczny 2011:

• Lipiec – sierpień ➟

recenzje:

• Andrzej Manecki, Meteoryty — oblicza gości z Kosmosu

astronomia i muzyka:

• Koncert kosmicznych głosów ➟

relaks z Uranią:

• krzyżówka

ciekawe strony internetowe

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Refleksja filozoficzna i kosmologiczna oraz recenzja, krytyka i ostra polemika z poglądami Stephena Hawkinga i Leonarda Mlodinowa wyrażonymi w ich ostatniej książce Wspaniały projekt (wydanej w 2010 r.) to główne treści artykułu otwierającego ten numer. Dodać należy, artykułu pokazującego jak skomplikowane są rozważania dotyczące początków Wszechświata. Warto o tym pamiętać, formułując „proste i jedynie słuszne teorie”. Gorąco polecam lekturę tego ciekawego artykułu.

Z refleksjami na temat początków Wszechświata koresponduje następny artykuł o poszukiwaniu gorących gwiazd we wczesnym Wszechświecie. Gwiazdy były pierwszymi obiektami, które powstawały w tej fazie ewolucji Wszechświata i to one stanowiły pierwsze „fabryki” pierwiastków ciężkich we Wszechświecie. Właśnie z materiału przez nie wyprodukowanego powstawały następne generacje gwiazd. Nie możemy jeszcze obserwować tak wczesnej fazy ewolucji Wszechświata, ale możemy poszukiwać śladów pozostawionych przez pierwsze gwiazdy poprzez badanie gwiazd o niezwykle małej metaliczności.

W marcu 2011 r. dotarła do Merkurego, po 6,5 latach podróży, sonda kosmiczna MESSENGER. O jej niezwykłych przygodach i nadziejach, jakie wiążemy z wynikami jej planowanych rocznych badań traktuje następny artykuł.

Bardzo ważnymi obiektami w poznawaniu skali i natury Wszechświata są gwiazdy supernowe. O „śladach” po ich wybuchu, jakie poddają się badaniom na falach radiowych, pisaliśmy w „Uranii” niedawno (S. Soberski, nr 2/2009). W tym numerze Autorka opisuje znane historyczne supernowe i ich pozostałości odkryte w zakresie widzialnym i pokrótce przedstawia nasze rozumienie tego zjawiska i jego znaczenie dla ewolucji materii we Wszechświecie.

Dużo piszemy o dwóch ważnych ogólnopolskich konkursach astronomicznych, jakie się ostatnio odbyły: o pięćdziesiątej czwartej Olimpiadzie Astronomicznej w Chorzowie i o trzydziestym siódmym Młodzieżowym Seminarium Astronomicznym w Grudziądzu. Laureatom obu tych konkursów serdecznie gratulujemy. Od szeregu lat „Urania” funduje dla zwycięzcy Seminarium Grudziądzkiego, jako nagrodę główną w tym konkursie, teleskop astronomiczny. Piszemy też o kolejnym etapie świętowania Roku Heweliusza w Gdańsku, na uroczystej Sesji Rady Miasta Gdańska, której członkiem przed wiekami był też Heweliusz, i o koncercie i pokazie „kosmicznym” wykonywanym u stóp toruńskiego 32-m radioteleskopu, a opartym na dźwiękach z Kosmosu. Czasza radioteleskopu stanowiła ekran. To właśnie nagrania prezentowane podczas tego koncertu, przygotowanego na Toruński Festiwal Nauki i Sztuki, znajdują się na płycie CD załączonej do tego zeszytu „Uranii”. O historii powstania tej płyty pisze jej współautor, Sebastian Soberski.

W Astronomii w szkole przedstawiamy prace krakowskich nauczycieli z małymi dziećmi.

W Rozmaitościach piszemy o wietrze słonecznym, który zdmuchuje atmosferę Marsa i bolidzie wielkopolskim. I zwracamy uwagę na zaśmiecanie nocnego nieba niepotrzebnie świecącymi światłami ulicznym.

Polecamy lekturę Kalendarza astronomicznego i wybór obiektów i zjawisk do obserwacji w ciepłe letnie noce. Warto też zainteresować się ciekawymi stronami internetowymi, felietonem muzycznym i krzyżówką.

Życzę Państwu przyjemnej lektury i pogodnego nieba dla ciekawych wiosennych obserwacji.

32-m radioteleskop Obserwatorium Astronomiczne­go UMK w Piwnicach pod Toruniem, w roli wielkiego ekranu, na którym właśnie jest wyświetlany portret Jana Heweliusza. Czasza radioteleskopu stanowiła nietypowy ekran podczas specjalnego koncertu przygotowanego na Toruński Festiwal Nauki i Sztuki, a opartego na dźwiękach z Kosmosu. Muzykę prezentowaną podczas koncertu znajdą Czytelnicy na dołączonej płycie CD, a o historii jej powstania i o samym koncercie można przeczytać wewnątrz tego numeru. Fot. Agnieszka Janik