• List Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego
• Inauguracja Międzynarodowego Roku Astronomii w Polsce
• Inauguracja obchodów MRA2009 w województwie dolnośląskim
• Konkursy astronomiczne

Droga Mleczna — nasz kosmiczny dom ♨

· Andrzej Strobel

Ziemia jako radioźródło ♨

· Jan Hanasz

Podbój polskich planetariów

· Radosław Pior

w kolorze:

• Inauguracja Międzynarodowego Roku Astronomii w Toruniu
• Ziemia jako radioźródło
• Serce Tarantuli
• XXV OMSA w Grudziądzu
• Galeria Uranii
• Niezwykła galaktyka pyłowa NGC 7049

rozmaitości:

• PIAST — polska sieć radioteleskopów
• Dlaczego pewien mikrokwazar zaprzestaje produkcji?
• Osobliwe kratery meteorytowe na Marsie

w kraju:

• XXV Ogólnopolskie Młodzieżowe Seminarium astronomiczne w Grudziądzu

astronomia w szkole:

• Śladami Galileusza — mikroobserwatorium dla każdego

in memoriam:

• Józef Juchniewicz (1944–2008) ➟

kalendarz astronomiczny 2009:

• Lipiec – sierpień ➟

recenzje:

• Michał Heller: Filozofia i Wszechświat. wybór pism

astronomia i muzyka:

• Ojciec Niebo, matka Ziemia ➟

relaks z Uranią:

• Krzyżówka

ciekawe strony internetowe

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Oficjalnie uznaję Międzynarodowy Rok Astronomii w Polsce za otwarty — to słowa Prezydenta Torunia Michała Zaleskiego na uroczystości odsłonięcia planetoidy „Toruń” i inauguracji Międzynarodowego Roku Astronomii w Polsce. Otwarcie Międzynarodowego Roku Astronomii zostało wplecione w Toruniu w wiązankę imprez corocznie organizowanych w rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika, które trwały ponad tydzień. Na tę okazję Prezydent RP Lech Kaczyński wystosował specjalne posłanie do uczestników inauguracji i środowiska astronomów polskich. Tym listem Prezydenta RP otwieramy bieżący numer i dalej przytaczamy opis wydarzeń związanych z Rokiem Astronomii w Toruniu, na Dolnym Śląsku i w Małopolsce. Warto przypomnieć, że imprezom Międzynarodowego Roku Astronomii 2009 w Polsce patronują Komitet Astronomii PAN, Polskie Towarzystwo Astronomiczne i Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii.

Pierwszym artykułem „astronomicznym” w bieżącej „Uranii” jest opis Drogi Mlecznej — naszego domu w Kosmosie. Nasza gwiazda, Słońce, jest jedną z gwiazd Drogi Mlecznej, a my razem z nim i Systemem Planetarnym mamy w niej swoją „siedzibę”. Droga Mleczna, to nasza Galaktyka. Dobrze jest dowiedzieć się, jak ten nasz dom wygląda i jak toczyła się historia jego poznawania. Pisze o tym Andrzej Strobel z Torunia, od lat badający gwiazdy i gromady gwiazd Drogi Mlecznej.

Nasza planeta, Ziemia, też jest ciałem niebieskim. Na ogół mówimy, że planety są ciałami, które nie wysyłają własnego promieniowania, a świecą odbitym światłem słonecznym. Ale czy tak rzeczywiście jest we wszystkich dziedzinach promieniowania? Otóż nie, nasza Ziemia jest i to nawet dość silnym źródłem promieniowania radiowego, podobnie jak inne planety posiadające pole magnetyczne. O tym dość szczególnym promieniowaniu radiowym Ziemi pisze, zajmujący się od szeregu lat tą tematyką, Jan Hanasz, specjalista fizyki kosmicznej z CBK PAN.

Grupa, która zaprzyjaźniła się przed laty, w czasie fromborskich „Wakacji w Planetarium”, postanowiła dokonać „podboju polskich planetariów”. Opis swoich wrażeń z niedawnych odwiedzin 17 planetariów prezentują piórem Radosława Piora. Różne są to instytucje. Jedne publiczne, inne raczej „prywatne”, szkolne, jedne duże, mieszczące pod kopułą od 200 do prawie 400 osób, inne małe, mogące organizować pokazy tylko dla 20 osób. Ale wszystkie prowadzone przez ludzi z wielkim sercem, którzy pragną przybliżyć tajemnice Kosmosu każdemu, kto do nich trafi.

Z wydarzeń krajowych opisujemy przebieg i rezultaty grudziądzkiego Ogólnopolskiego Młodzieżowego Seminarium Astronomicznego. W Rozmaitościach piszemy o kwazarach, które nie zawsze chcą świecić, o nowej inicjatywie budowy radioteleskopu PIAST o rozmiarach Polski, o meteorytowych kraterach na Marsie itp. W Astronomii w Szkole zwracamy uwagę na nowe możliwości obserwacyjne dla szkól w postaci mikroobserwatorium.

W In Memoriam przypominamy sylwetkę zmarłego w końcu ub. roku dr. Józefa Juchniewicza z CBK PAN w Warszawie i odnotowujemy odejście znanego miłośnika astronomii i autora powieści fantastycznych Andrzeja Trepki.

Jak zawsze mamy kalendarz astronomiczny opracowany przez Tomasza Ściężora z Krakowa. Teraz kalendarz ten opisuje już ciała niebieskie i zjawiska, które będą widoczne w lipcu i sierpniu. Naszą Recenzję poświęcamy niedawno wydanej książce ks. prof. Michała Hellera pt. Filozofia i Wszechświat, która zapewne zainteresuje wielu z Państwa. Jest też felieton muzyczny, krzyżówka i rekomendacja ciekawych stron internetowych.

Przypominam Państwu o naszym konkursie na najciekawsze obserwacje astronomiczne.

Życzę pogodnego nieba i przyjemnej lektury naszego pisma

Pomnik planetoidy „12999 Toruń” odsłonięty w dniu inauguracji Międzynarodowego Roku Astronomii 2009 przy akompaniamencie pompatycznej muzyki Vangelisa i na tle girland sztucznych ogni obrazujących m.in. ciała Systemu Kopernikowskiego.

Fot. Magda Kujawa