W numerze:

· Woda we Wszechświecie

Leszek P. Błaszkiewicz

· Sekrety gwiazd neutronowych:
  maksymalna masa i równanie stanu

Paweł Haensel

· Obserwatorium Astronomiczne w Zielonej
  Górze

Szymon Kozłowski, Janusz A. Gil

· O współpracy profesorów Piotrowskiego
  i Zonna

Konrad Rudnicki

w kolorze:

· Woda we Wszechświecie

· XXII OMSA

· Mgławica Tarantula

· Woda na Enceladusie?

· Galeria Uranii

rozmaitości:

· Zorza na Marsie

· Zważone karły

· Najstarszy błysk gamma

· Rozrywana gromada gwiazd

· Drugi bliźniak Słońca

· Sól na Marsie

· Siedliska narodzin gwiazd

· Uciekająca gwiazda

· Dymiąca galaktyka

· Kometa 73/P Schwassmann-Wachmann
   umiera

w kraju:

· Marsjańska misja w Ostrowcu
  Świętokrzyskim

· XXII Ogólnopolskie Młodzieżowe
  Seminarium Astronomiczne

· IV Konferencja Meteorytowa PTM

· Regionalny Konkurs Astronomiczny
  w Dąbrowie Górniczej

· Polski globus Marsa

galeria obiektów NGC:

· NGC 3079

astronomia w szkole:

· Ćwiczenia i zadania z astronomii
  (dla gimnazjum)

kalendarz astronomiczny 2006:

· Lipiec – sierpień

poradnik obserwatora:

· Interesujące obiekty: Psy Gończe

recenzje:

· Leszek M. Sokołowski, Elementy
  kosmologii dla nauczycieli…

astronomia i muzyka:

· Muzyka z Internetu

relaks z Uranią:

· Krzyżówka

ciekawe strony internetowe

 Na okładce:

Obserwatorzy marcowego całkowitego zaćmienia Słońca podkreślają jako jedno z największych wrażeń wyjątkowo piękną i doskonale widoczną strukturę korony słonecznej. Oko radzi sobie doskonale z ogromnym kontrastem jasności wewnętrznych i zewnętrznych obszarów korony, oddanie tego samego efektu na fotografii wymaga bardziej wyrafinowanych zabiegów. Prezentowane zdjęcie powstało dzięki złożeniu 33 oddzielnych obrazów, uzyskanych przy czasach ekspozycji od 1/8000 do 1/5 s.
   Fot. Koen van Gorp

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Słońce i Księżyc były autorami przepięknego spektaklu niebieskiego w marcu br. Całkowite zaćmienie Słońca mogliśmy przeżywać bądź udając się do pasa pełnego cienia przebiegającego przez tereny Afryki i Turcji, bądź śledząc przebieg tego zjawiska, zasiadając przed ekranami telewizorów. Telewizja Polska zafundowała nam relacje „na żywo” i wszyscy mogli przekonać się o tym, że rzeczywiście zapada wtedy noc w środku dnia, a Słońce ujawnia istnienie własnej „korony”. To właśnie jej zdjęcie zdobi okładkę bieżącego zeszytu „Uranii”, a kilka innych zdjęć znajdą Państwo w naszej „Galerii”.

Kilka dni po zaćmieniu Słońca astronomowie w Ameryce Północnej mieli inny, ciekawy spektakl — zakrycie przez Księżyc gwiazd pięknej gromady otwartej — Plejad. A w maju 2006 r. będziemy świadkami przelotu w pobliżu Ziemi fragmentów umierającej komety okresowej 73P/Schwassmann-Wachmann 3. Kometa, a raczej minikomety, które z niej powstały, będą przelatywały w odległości 25 razy większej niż odległość Księżyca od Ziemi. Od 23 lat żadna z komet nie zbliżyła się tak bardzo do naszej planety. Nie grozi nam jej zderzenie z Ziemią. Ale przelotowi tej komety może towarzyszyć spadek meteorów. Gdy w roku 1846 rozpadała się na części kometa 3D/Biela, byliśmy świadkami 3 obfitych deszczów meteorów. Warto więc przygotować się do obserwacji tego ciekawego zjawiska. Piszemy o nim na s. 122.

Zeszyt otwiera artykuł Leszka Błaszkiewicza na temat poszukiwania i istnienia wody we Wszechświecie. Ten fundamentalny dla naszego życia związek chemiczny istnieje w wielu postaciach. Zachęcam do uważnej lektury tego ciekawego artykułu.

Sekrety gwiazd neutronowych odsłania nam Paweł Haensel, ekspert światowej klasy w tej dziedzinie astronomii. Kluczowe znaczenie dla poznania struktury gwiazd neutronowych ma „równanie stanu” materii, z której są one zbudowane. A materia ta jest dla nas egzotyczna — to nukleony, hiperony, lepiony, bariony, kwarki itp. Bardzo ważnym parametrem wyznaczającym strukturę gwiazdy neutronowej jest też jej masa. I właśnie o tych problemach opowiada artykuł prof. Haensela.

Uniwersytet w Zielonej Górze ma swoje obserwatorium astronomiczne. Piszą o nim Szymon Kozłowski i Janusz Gil. W jednym z poprzednich zeszytów pisaliśmy już o obserwacjach tranzytu planety pozasłonecznej przed tarczą gwiazdy HD 209458 dokonanych 35 cm teleskopem tego obserwatorium.

Nie możemy nie wspomnieć tu o artykule Konrada Rudnickiego o współpracy profesorów Piotrowskiego i Zonna z Uniwersytetu Warszawskiego. To niejako dopełnienie wspomnień o Profesorze Zonnie z nr 6/05 „Uranii” i bardzo dobry przykład wysokiego szacunku Ucznia dla swego Mistrza.

W okresie po ukazaniu się poprzedniego zeszytu odbyło się kilka konkursów astronomicznych dla młodzieży: jeden to XXII Ogólnopolskie Młodzieżowe Seminarium Astronomiczne w Grudziądzu (od tego roku nosi imię Profesora Roberta Głębokiego), drugi to Regionalny Konkurs Astronomiczny w Dąbrowie Górniczej. Piszemy o nich w rubryce „W kraju”, natomiast w listach znajdziemy jeszcze informację o XIV Turnieju Astronomicznym w Olsztynie!

Wiele też działo się w astronomii — nowe odkrycia, nowe koncepcje, nowe interpretacje — piszemy o tym w „Rozmaitościach”. Jak zwykle radzimy co, gdzie i kiedy obserwować. Za Wójtem Gminy Wiśniowa i Prezesem PTMA zapraszamy w połowie lipca na górę Lubomir, aby spotkaniem naukowym świętować 70-lecie odkrycia tam komety Lisa i rozpoczęcie, na miejscu dawnej stacji astronomicznej, budowy Obserwatorium Astronomicznego na Lubomirze.

Życzę wielu przyjemności z lektury „Uranii” i odkrywania tajemnic nieba.