URANIA — Postępy Astronomii  on–line
archiwum
U-PA 2/2004
W numerze:
Na podbój Marsa
· Karolina Zawada
Po 122 latach Wenus ponownie na tarczy Słońca
· Tadeusz Jarzębowski
O prędkości ucieczki galaktyk
· Jerzy Kuczyński
Promieniowanie decymetrowe Jowisza
· Tomasz Kamiński
Natura aktywności słonecznej
· Bartosz Dąbrowski
w kolorze:
  • Galeria Uranii
rozmaitości:
  • XMM-Newton zwątpił w ciemną energię
  • Zanieczyszczenia świetlne
  • Plejady — daleko czy blisko?
  • Niezwykła misja
w kraju:
  • II Seminarium Meteorytowe, Olsztyn 24–26 kwietnia 2003 r.
  • Patrz w niebo i… pod nogi!
galeria obiektów NGC:
  • NGC 891; NGC 936; NGC 1023
astronomia w szkole:
  • Astronomia w podręczniku dla szkół ponadgimnazjalnych
kalendarz astronomiczny 2004:
  • maj – czerwiec
poradnik obserwatora:
  • Interesujące obiekty: Baran, Bliźnięta
astronomia i muzyka:
  • Noc komety i gwiezdny pył
relaks z Uranią:
  • krzyżówka
ciekawe strony internetowe
Nr 2/2004

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Wszystkie media fascynują się kolejnymi sukcesami w badaniach Marsa. Docierają do Czerwonej Planety kolejne stacje kosmiczne, lądują na jego powierzchni i wędrują po nim roboty: Spirit (Duch) i Opportunity (Okazja). Prezydent George Bush zapowiedział podjęcie przez Stany Zjednoczone historycznej misji lądowania człowieka na tej planecie. Możemy tylko się cieszyć, że ambitne rezultaty i plany misji kosmicznych docierają „pod strzechy”, zmieniając sposób myślenia każdego z nas i perspektywy cywilizacyjne całej ludzkości. Nasze czasopismo nie chce pozostawać w tyle i, po raz kolejny, pragnie przedstawić naszym Czytelnikom te gorące jeszcze rezultaty badań Czerwonej Planety. Pani Karolina Zawada opisuje ostatnie kilku tygodni podboju Marsa, a na kolorowych stronach pokazujemy świeżo uzyskane obrazy powierzchni tej planety. Ale pamiętajmy, sukcesy nie przychodzą łatwo: do tej pory 2/3 misji marsjańskich zakończyło się fiaskiem i wielu astronautów straciło życie. Nowo odkrytym obiektom topograficznym Marsa zostaną nadane nazwy upamiętniające nazwiska astronautów, którzy zginęli rok temu w katastrofie promu kosmicznego Columbia.

Astronomia współczesna to nie tylko marsjańska odyseja. Odkrywane są nowe zjawiska w odległych galaktykach, wokół dalekich gwiazd i bliższych nam ciał niebieskich. Piszemy o tym w Rozmaitościach. Przypominamy niezwykłą historię stacji kosmicznej Voyager 2, która od przeszło 26 lat wędruje przez bezkresne czeluście Kosmosu. Powracamy do sprawy prędkości ucieczki galaktyk i przesunięcia ku czerwieni, a więc odległości w rozważaniach kosmologicznych krótkim artykułem Jerzego Kuczyńskiego.

W czerwcu br. będziemy świadkami niezwykłego zjawiska — przejścia Wenus przed tarczą słoneczną. Już teraz szczegółowo opisuje to zjawisko Tadeusz Jarzębowski i piszą o nim Barbara Cader-Sroka i Paweł Rudawy, polscy krajowi koordynatorzy europejskiego Programu VT-2004.

W końcu ubiegłego i na początku bieżącego roku mieliśmy okazję obserwować w Polsce niezwykłe i piękne zorze polarne. Wiele zdjęć tych zjawisk wykonanych przez naszych Czytelników w różnych rejonach Polski już publikowaliśmy, inne będziemy jeszcze drukować. Są one świadectwem oddziaływania zjawisk na Słońcu z ziemską atmosferą. Naturę aktywności słonecznej wyjaśnia Bartosz Dąbrowski, którego rozprawa doktorska dotyczy właśnie tego problemu.

Kończy się 50-letni okres radiowych badań planet. Jowisz jest drugim, po Słońcu najjaśniejszym, źródłem promieniowania radiowego na niebie. Jego promieniowanie odkryto w roku 1955, ale do dzisiaj natura tego promieniowania nie jest do końca wyjaśniona. O decymetrowym promieniowaniu Jowisza pisze Tomasz Kamiński

W Astronomii w Szkole przedstawiamy jeden z podręczników fizyki dla szkół ponadgimnazjalnych. Jakość obecnie tworzonych i zalecanych szkołom podręczników konkurować może chyba tylko z jakością ustaw uchwalanych przez nasz obecny parlament! Nie wróży to nam dobrze! Oj, nie wróży!

Jak zwykle przynosimy informacje o ciekawych obiektach, radzimy, jak i co obserwować, zapowiadamy zjawiska astronomiczne, jakich świadkami będziemy w maju i czerwcu.

Życzę Państwu miłej lektury i przyjemności w odkrywaniu piękna otaczającego nas świata. Świata gwiazd, galaktyk i planet przede wszystkim.

Andrzej Woszczyk
Toruń, w lutym 2004 r.
Na okładce:
U-PA 2/2004 Fragment powierzchni Marsa w rejonie Doliny Marinerów.

Europejska stacja kosmiczna Mars Express stała się sztucznym satelitą Marsa, który po bardzo eliptycznej (od 258 do 11560 km nad powierzchnią) i prawie biegunowej (kąt nachylenia 86,3°) orbicie obiega Czerwoną Planetę w ciągu 7,5 godz. W dniu 14 stycznia 2004 r., gdy odległość stacji od powierzchni planety wynosiła 275 km, jej Stereoskopowa Kamera Dużej Rozdzielczości (HRSC) zrobiła kolorowe, 3-wymiarowe, zdjęcie obszaru o wymiarach 1700×65 km w poprzek (z południa na północ) marsjańskiego Wielkiego Kanionu z rozdzielczością 12 m na piksel. Tak dokładnego zdjęcia Marsa z orbity jeszcze dotychczas nigdy nie uzyskano. Na okładce przedstawiamy fragment tego zdjęcia.

Całemu przedsięwzięciu patronuje Europejska Agencja Kosmiczna (ESA), Niemiecki Instytut Badań Planetarnych (DLR) i Instytut Nauk Geologicznych Wolnego (Freie) Uniwersytetu w Berlinie (G.Neukum)
Urania – Postępy Astronomii   ISSN 1689-6009
Międzynarodowy Rok Astronomii 2009
Powered by FreeFind

Urania-PAwww
Urania - Postępy Astronomii Copyright © „Urania — Postępy Astronomii”
webmaster: Marek Gołębiewski
Validated by HTML Validator (based on Tidy)