URANIA — Postępy Astronomii  on–line
archiwum
U-PA 1/2011
W numerze:
Soczewki grawitacyjne narzędziem kosmologii
· Marek Biesiada
Mikrokwazary
· Aleksander Sądowski
Rozważania nie tylko o Heweliuszu
· Cecylia Iwaniszewska
Astronomia hellenistyczna,
cz. 1
· Sławomir Jędraszek
w kolorze:
  • Ciemny pas powraca na Jowisza
  • Olbrzymie bańki świecące w promieniach gamma wokół Drogi Mlecznej
  • Gdańskie Hewelianum
  • Podwójna gromada otwarta gwiazd h i χ Persei
  • Kolizja galaktyk Atomy dla Pokoju
  • Galeria Uranii
  • Odyseja marsjańska trwa…
Moje okno na Wszechświat:
  • I etap konkursu — quiz astronomiczny
rozmaitości:
  • Rysuj bańki, wspomagaj astronomię!
  • Dzięki Apertif radioastronomowie zobaczą więcej!
  • HIP 13044 — wyjątkowa gwiazda z planetą
w kraju i na świecie:
  • Gdańskie Hewelianum: żywy pomnik Wielkiego Astronoma
  • Obserwatorium Astronomiczne przy Zespole Szkół w Strzelnie
  • Rok 2011 Rokiem Jana Heweliusza
  • Warsztaty Astronomiczne Krajowego Fundusza na rzecz Dzieci
  • Siedem anten radiowych z Psar
astronomia w szkole:
  • Czy nastolatki mogą poznać astronomię przez Internet?
  • Kujawsko-pomorskie „Astrobazy”
in memoriam:
  • Brian Marsden (5.08.1937 – 18.11.2010)
kalendarz astronomiczny 2011:
  • Marzec – kwiecień
recenzje:
  • Andrzej Manecki, Meteoryty — oblicza gości z Kosmosu
astronomia i muzyka:
  • Obcy astronom
relaks z Uranią:
  • zamiast krzyżówki — Odyseja marsjańska trwa…
ciekawe strony internetowe
Nr 1/2011

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Rozpoczynający się rok 2011 to rok czterechsetlecia urodzin Jana Heweliusza. Będzie on szczególnie poświęcony w Polsce temu Wielkiemu Gdańskiemu Astronomowi. Sejm RP podjął uchwałę czyniącą w Polsce rok 2011 „Rokiem Heweliusza”. Miasto Gdańsk i Uniwersytet Gdański przygotowały bogaty program obchodów ku Jego czci. My już w tym numerze przedstawiamy, piórem Pani dr Cecylii Iwaniszewskiej, sylwetkę tego, największego po Koperniku, polskiego astronoma, oraz program działań gdańskiego ośrodka popularyzacji nauki Hewelianum. Za naszym pośrednictwem Hewelianum ogłasza ogólnopolski konkurs fotograficzny „AstroCamera 2011”. Możemy też odesłać Państwa do szczegółowej biografii Heweliusza opracowanej przez Przemysława Rybkę, a umieszczonej w nr 1 „Uranii” z 1987 r., która dostępna jest na stronach internetowych „Uranii” w „Archiwum Uranii” i przytoczona na stronach edukacyjnych PTA pt. ORION.

Nasz numer otwiera artykuł Marka Biesiady z Uniwersytetu Śląskiego o wykorzystywaniu soczewek grawitacyjnych w badaniach kosmologicznych, a zaraz za nim jest umieszczony artykuł Aleksandra Sądowskiego z CAMK o mikrokwazarach, czyli o obiektach, które są najpotężniejszymi źródłami energii we Wszechświecie. Dalej powracamy do odległych źródeł naszej wiedzy o Wszechświecie, do astronomii hellenistycznej. Będziemy ten temat kontynuować w następnym numerze. Swą wiedzą na ten temat dzieli się z nami archeolog z Uniwersytetu Gdańskiego, Sławomir Jędraszek, badający ten aspekt wiedzy w starożytności.

Z wydarzeń astronomicznych w Kraju relacjonujemy otwarcie szkolnego Obserwatorium Astronomicznego przy Zespole Szkół Licealnych w Strzelnie, piszemy o zakończeniu działalności Centrum Usług Satelitarnych TP SAT w Psarach i o rozbiórce jego anten oraz o Warsztatach Astronomicznych dla młodzieży znajdującej się pod opieką Krajowego Funduszu na rzecz Dzieci. W Astronomii w Szkole piszemy o nauczaniu astronomii przez Internet i o kujawsko-pomorskich astrobazach. W In Memoriam przypominamy sylwetkę naukową dr. Briana Marsdena, przez parę dziesiątków lat dyrektora Centralnego Biura Telegramów Astronomicznych Międzynarodowej Unii Astronomicznej, który odszedł na zawsze w dniu 18 listopada 2010 r. W Recenzjach przedstawiamy najnowszy album wydawnictwa Bosz poświęcony meteorytom, którego autorem jest prof. Andrzej Manecki z AGH w Krakowie.

Jest oczywiście kalendarz astronomiczny, już na marzec i kwiecień 2011 r., i inne tradycyjne felietony. Autorzy konkursu astronomicznego „Moje Okno na Wszechświat” ogłaszają I etap konkursu, którym jest quiz astronomiczny. Zachęcamy każdego z Państwa do zmierzenia się z pytaniami tego quizu.

Niestety mamy też do zakomunikowania Państwu jeszcze jedną, mniej przyjemną wiadomość. W związku z wprowadzeniem podatku VAT na czasopisma i wcześniejszego wzrostu cen pocztowych i innych Zarząd PTA postanowił zwiększyć cenę prenumeraty i cenę pojedynczego numeru o 1,00 zł. Ponieważ wiadomość o VAT dotarła do nas po ukazaniu się nr 6/2010, a tam podaliśmy stare ceny, więc te ceny dla prenumeratorów będziemy honorować do końca stycznia 2011 r.

Życzę Państwu przyjemnej lektury i do siego roku

Andrzej Woszczyk
Toruń, w grudniu 2010 r.
Na okładce:
U-PA 1/2011
Gdański pomnik Jana Heweliusza usytuowany na placyku pomiędzy Wielkim Młynem a Ratuszem Staromiejskim w miejscu dawnej ul. Korzennej i kamienic, na których było Jego obserwatorium — najlepiej wyposażone obserwatorium Europy. Odsłonięcie pomnika, którego autorem jest gdański rzeźbiarz Jan Szczypka, odbyło się 28 stycznia 2006 r. podczas obchodów 395 rocznicy urodzin astronoma. Wykonany w brązie, przedstawia naturalnej wielkości siedzącą postać uczonego dzierżącego w dłoni kwadrant. W tle fragment mapy księżyca z „Selenografii” Jana Heweliusza wydanej drukiem w 1647 r. Dzieło to przyniosło autorowi międzynarodową sławę.

Źródło: Wikimedia Commons





Urania – Postępy Astronomii   ISSN 1689-6009
Międzynarodowy Rok Astronomii 2009
Powered by FreeFind

Urania-PAwww
Urania - Postępy Astronomii Copyright © „Urania — Postępy Astronomii”
webmaster: Marek Gołębiewski
Validated by HTML Validator (based on Tidy)